Opinion Works

13.03.2018

Κυπριακές Τράπεζες: Το νέο λογιστικό πρότυπο και πιθανές αλλαγές στο επιχειρησιακό μοντέλο

By KPMG Team

Opinion Works

13.03.2018

Κυπριακές Τράπεζες: Το νέο λογιστικό πρότυπο και πιθανές αλλαγές στο επιχειρησιακό μοντέλο

By KPMG Team


Το νέο Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικών Αναφορών (IFRS 9) τίθεται από φέτος σε εφαρμογή ως αντικατάσταση του προηγούμενου Λογιστικού προτύπου (IAS 39). Οι τρεις συστημικές τράπεζες του νησιού έχουν ήδη ανακοινώσει τις πρώτες εκτιμήσεις αναφορικά με τον αναμενόμενο αντίκτυπο στις οικονομικές τους καταστάσεις, ενώ εκτιμάται ότι και οι υπόλοιπες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης.

Παρότι το νέο πρότυπο αναμορφώνει ριζικά τους λογιστικούς κανόνες σε ισχύ μέχρι πρότινος, δεδομένου του μεγέθους και του επιχειρησιακού μοντέλου των κυπριακών τραπεζών, οι κύριες πρόνοιες που επηρεάζουν τη τοπική αγορά είναι οι ακόλουθες:

  1. Η μετατροπή της μεθοδολογίας μέτρησης πιστωτικών ζημιών από μοντέλα «υφιστάμενης ζημιάς» σε μοντέλα «αναμενόμενης ζημιάς». Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να προβλέπουν πιθανές ζημιές στο χαρτοφυλάκιο τους ακόμα και σε δάνεια τα οποία εξυπηρετούνται μεν κανονικά, αλλά η πιθανότητα αποπληρωμής τους έχει μειωθεί σημαντικά (λόγω αύξησης στον πιστωτικό κίνδυνο του δανειολήπτη). Για αυτό το υποσύνολο του χαρτοφυλακίου, η τράπεζα πρέπει να υπολογίσει και να αναγνωρίσει την αναμενόμενη ζημιά στο σύνολο της διάρκειας των δανείων.

  2. Η σημασία τόσο της ποιότητας όσο και ακρίβειας των ιστορικών δεδομένων στη δημιουργία μοντέλων μέτρησης πιστωτικών ζημιών.

  3. Η εισαγωγή μακροοικονομικών παραγόντων στον υπολογισμό μελλοντικών ζημιών, οι οποίοι προσαρμόζουν τις προβλέψεις αναλόγως του παρόντος αλλά και του μελλοντικού οικονομικού κλίματος. Σε ό,τι αφορά τη μελλοντική οικονομική κατάσταση, και δεδομένου της απρόβλεπτης φύσης της, θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν ένας αριθμός πιθανών σεναρίων (θετικά και αρνητικά).

Η αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεων του νέου προτύπου έχει ήδη συζητηθεί και, σε μεγάλο βαθμό, ποσοτικοποιηθεί. Αναμένουμε όμως, ίσως όχι τόσο άμεσα, σημαντικές αλλαγές στο τρόπο λειτουργίας και επιχειρηματικής δραστηριότητας των τραπεζών. Οι σημαντικότερες, κατά τη γνώμη μου, θα είναι οι ακόλουθες:

Προϊόντα και όροι δανειοδότησης

Είναι πιθανό να αναθεωρηθούν τα προσφερόμενα δανειακά προϊόντα καθώς και οι όροι τους, με βάση την επίδραση που μπορεί να έχουν στη κερδοφορία κάτω από το νέο καθεστώς. Για παράδειγμα, δάνεια με συχνότερες ή μεγαλύτερες δόσεις θα επιβαρύνουν λιγότερο τον ισολογισμό. Το ίδιο ισχύει και για συμβάσεις μικρότερης διάρκειας. Επιπλέον, τα πιστωτικά όρια θα μπορούσαν να αναθεωρούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα και ταυτοχρόνως να καθίστανται πιο μεταβλητά, ανάλογα με τις τρέχουσες ανάγκες του πιστολήπτη, μειώνοντας έτσι τη συνολική έκθεση του χαρτοφυλακίου σε παράγοντες πιστωτικού κινδύνου.

Πολιτική χορήγησης δανείων

Ευθυγράμμιση στα κριτήρια για χορήγηση νέων δανείων με τις μακροοικονομικές προβλέψεις και τα ιστορικά στοιχεία του οργανισμού. Οι τράπεζες θα καταστούν πιο ευαίσθητες ως προς την έκθεση τους σε τομείς ή εταιρείες οι οποίες αναμένεται να επηρεαστούν αρνητικά από το επερχόμενο οικονομικό κλίμα, καθώς έστω και αν εκτιμάται ότι αυτές θα παραμείνουν ικανές να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, θα πρέπει παρ’ όλα αυτά να προβούν σε αναγνώριση επιπλέον πιστωτικών ζημιών λόγω της αύξησης στον πιστωτικό κίνδυνο του δανειολήπτη.

Πολιτική παρακολούθησης πιστωτικού κινδύνου

Η πιστοληπτική ικανότητα των πελατών καθώς και η έγκαιρη αναγνώριση αλλαγής της δυνατότητας αποπληρωμής δανείου θα καταστεί ακόμη πιο κρίσιμη. Επομένως, οι τράπεζες ενδεχομένως να εστιάσουν την προσοχή τους σε διαδικασίες και συστήματα προς αυτή τη κατεύθυνση. Πιο συγκεκριμένα, οι τράπεζες θα επωφελούνταν από επενδύσεις σε συστήματα αξιολόγησης πιστωτικού κίνδυνου καθώς και τη συστηματική συλλογή επικαιροποιημένων δεδομένων που θα καλύπτουν τόσο τα νομικά όσο και τα φυσικά πρόσωπα. Επιπλέον, δεν αποκλείεται να δούμε τράπεζες να λαμβάνουν μέτρα, ακόμη και αναδιαρθρώσεις, πολύ πριν ένα δάνειο καταστεί μη εξυπηρετούμενο.

Συστήματα και βάσεις δεόμενων

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, μια σημαντική παράμετρος στην επιτυχή εφαρμογή του νέου προτύπου είναι η ποσότητα και ακρίβεια των διαθέσιμων δεδομένων. Αναγνωρίζοντας αυτό το ρόλο, και έχοντας εντοπίσει περιοχές πιθανής βελτίωσης, κάποιοι οργανισμοί θα προχωρήσουν σε ανανέωση ή ενίσχυση τόσο των λογισμικών συστημάτων όσο και των διαδικασιών διαχείρισης δεδομένων.

Ανθρώπινο δυναμικό

Αλλαγές στο μοντέλο οποιασδήποτε επιχείρησης επηρεάζουν αναπόφευκτα και τις ανάγκες της σε επίπεδο ανθρωπίνου δυναμικού. Οι αλλαγές αναμένονται να αφορούν τόσο το υπάρχον προσωπικό με αναθεώρηση και βελτιστοποίηση καθηκόντων όσο και ενδεχόμενες καινούριες προσλήψεις για κάλυψη πιο τεχνικών πτυχών. Αναμένεται επίσης αύξηση συνεργασίας και επικοινωνίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων τμημάτων όπως είναι αυτά του Risk, IT, Finance και Operations με σκοπό την έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών και τη δημιουργία μιας πιο ευθυγραμμισμένης προσέγγισης σε θέματα πιστωτικού κινδύνου.

Εν κατακλείδι, η υιοθέτηση του IFRS 9 αναμένεται να επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τον τρόπο λειτουργείας των τραπεζών. Τόσο η μετάβαση στο νέο πρότυπο όσο και οι μετέπειτα προσαρμογές θα επιφέρουν κάποιο αρχικό κόστος σε χρόνο και χρήμα. Εκτιμώ όμως ότι μακροπρόθεσμα οι αλλαγές θα έχουν θετικό αντίκτυπο και στον τρόπο λειτουργίας αλλά και στη κερδοφορία των εν λόγω οργανισμών.

Μιχαήλ Κορνιώτης, Manager, Financial Risk Management, KPMG Limited

SHARE
FETCHING MORE CONTENT

Window will close in 15 secs

QUOTE OF THE DAY

The mind is everything. What you think you become

- Buddha